santimantal
Bu kelimeler Türkçede edat olarak geçiyor ve eğer şart anlamı, çün eski metinlerde "için", -ınca, çünkü gibi anlamlar katıyor başına geldikleri yan cümleye.bu kelimelerin tek başına belirli bir anlamı yok ama eski zamanlarda anlamı olmalıdı.mesela "gibi" kelimesinin anlamı: kip'tir. Bildiğimiz kip k
Bu kelimeler Türkçede edat olarak geçiyor ve eğer şart anlamı, çün eski metinlerde "için", -ınca, çünkü gibi anlamlar katıyor başına geldikleri yan cümleye.
bu kelimelerin tek başına belirli bir anlamı yok ama eski zamanlarda anlamı olmalıdı.
mesela "gibi" kelimesinin anlamı: kip'tir. Bildiğimiz kip kelimesi 3. teklik şahıs eki almış ve edata dönüşmüş.
İngilizcedeki "if" kelimesinin kökenine baktım. "şart, şüphe" gibi anlamları varmış. aşağıdaki linkten görebilirsiniz.
www.etymonline.com
bunun gibi, eğer ve çün kelimelerinin edat olmadan önce anlamı nedir acaba? belki edat anlamına paralel kullanılan temel anlamı da vardır halen farsça ya da alıntılayan dillerde.
bu kelimelerin tek başına belirli bir anlamı yok ama eski zamanlarda anlamı olmalıdı.
mesela "gibi" kelimesinin anlamı: kip'tir. Bildiğimiz kip kelimesi 3. teklik şahıs eki almış ve edata dönüşmüş.
İngilizcedeki "if" kelimesinin kökenine baktım. "şart, şüphe" gibi anlamları varmış. aşağıdaki linkten görebilirsiniz.
www.etymonline.com
bunun gibi, eğer ve çün kelimelerinin edat olmadan önce anlamı nedir acaba? belki edat anlamına paralel kullanılan temel anlamı da vardır halen farsça ya da alıntılayan dillerde.
0
Türkçe etimolojik sözlük de var. Ben de oraya baktım. Şöyle diyor;
1) çünkü
Köken Farsça çūn ki چونکه “nedensellik bağlacı” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça çūn چون “ne zaman, ne kadar” ve Farsça ki که “ilgi edatı” sözcüklerinin bileşiğidir.
Daha fazla bilgi için ki maddesine bakınız.
2) eğer
Köken
Farsça agar اگر veya gar گر “şart edatı” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen hakar veya hakaram sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Eski Farsça ha-karam “bir kez” sözcüğünden evrilmiştir.
3) gibi
Köken
Eski Türkçe (yalnız Oğuzca) kibi “benzer, aynı kalıptan” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kīp “kalıp + ?” sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.
Daha fazla bilgi için kip maddesine bakınız.
Ek açıklama
Ada eklenen +I ekinin işlevi açık değildir.
www.nisanyansozluk.com
1) çünkü
Köken Farsça çūn ki چونکه “nedensellik bağlacı” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça çūn چون “ne zaman, ne kadar” ve Farsça ki که “ilgi edatı” sözcüklerinin bileşiğidir.
Daha fazla bilgi için ki maddesine bakınız.
2) eğer
Köken
Farsça agar اگر veya gar گر “şart edatı” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen hakar veya hakaram sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Eski Farsça ha-karam “bir kez” sözcüğünden evrilmiştir.
3) gibi
Köken
Eski Türkçe (yalnız Oğuzca) kibi “benzer, aynı kalıptan” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kīp “kalıp + ?” sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.
Daha fazla bilgi için kip maddesine bakınız.
Ek açıklama
Ada eklenen +I ekinin işlevi açık değildir.
www.nisanyansozluk.com
+1
Detaylı bilmiyorum ama okuduğum Osmanlıca metinlerde 1400lerden beri gibi aynı anlamda. Bazen, hatta sıklıkla bigi olarak da yazılıyor.
0
