kizil karga
Bu jüri sisteminin amacı ne? Yani şu nedenle soruyorum jüri dediğimiz insanlar sıradan insanlar değil mi yasa nedir hukuk nedir bilen insanlar değil muhtemelen, belki biri televizyon satıcısı diğeri ceo öbürü bilmem ne, bu insanlar mesela meşru müdafaa nedir kapsama alanı ne kadardır bir eylem nere
Bu jüri sisteminin amacı ne? Yani şu nedenle soruyorum jüri dediğimiz insanlar sıradan insanlar değil mi yasa nedir hukuk nedir bilen insanlar değil muhtemelen, belki biri televizyon satıcısı diğeri ceo öbürü bilmem ne, bu insanlar mesela meşru müdafaa nedir kapsama alanı ne kadardır bir eylem nereye kadar meşru müdafaadır nereden sonra bu kapsamı yitirir bilirler mi, bilmiyorlarsa verdikleri kararlar sağlıklı oluyor mu, nasıl oluyor bu olay? Mesela bir olay meşru müdafaa kabul edilip sanık suçsuz bulunsa yargıç "lan olm bunun neresi meşru müdafaa aq kafanız mı güzel" deyip karara müdahale edebiliyor mu, edebiliyorsa jüriye ne gerek var direkt yargıç karar versin işte; edemiyorsa yasanın tüm inceliklerine hakim olmadan verilen kararlar sağlıklı olabiliyor mu?
Ya bu jüri sistemi anglo-sakson bir gelenek sanırım, İngilizler acaba magna carta ile gelen bir alışkanlıkla halkın da bu mahkeme işlerine dahil edilmesini mi sağladı ne oldu acaba buradan mı çıktı bu jüri olayı ne diyorsunuz?
Ya bu jüri sistemi anglo-sakson bir gelenek sanırım, İngilizler acaba magna carta ile gelen bir alışkanlıkla halkın da bu mahkeme işlerine dahil edilmesini mi sağladı ne oldu acaba buradan mı çıktı bu jüri olayı ne diyorsunuz?
0
öncelikle, küçük ve teknik detaylı mahkemelerde jüri yok. yani ne bileyim şirket birleşmesidir, tapu kadastrodur, evrakta sahteciliktir vs. zaten bilirkişi ve o alanda uzman bir hakim gerektirebilir, jüri olmaz.
jüri daha ziyade ağır suçlarda, birisinin yıllarca hapiste olacağı veya idam edileceği mahkemelerde görülür. cezanın ne olacağına karar vermezler, ordaki teknik karar yine mahkemede olur ama birisi masum mu suçlu mu diye karar verirler.
avrupa-türkiye coğrafyasındaki zihniyette aslında hukuk, sağı solu çok net, hemen bütün detaylarıyla yazılmış ve haliyle hukuktan anlamayan birisinin üstüne fikri olmasına gerek olmayacak gibi dizayn edilmiş.
abd'deki mutlak halk egemenliği konseptini anlamak için, ilk dönemlerine kadar inmek lazım ama kabaca burda 2 konu var:
1) devlet tam olarak güvenilir bir kurum değildir. yönetim tiranlaşabilir. halk egemenliğinin hiçbir zaman riske edilmemesi gerekir. (bireysel silahlanma da bu yüzden) haliyle sen adalet bakanlığının ya da kimse sorumlusu, spesifik bir mahkemeye, spesifik bir hakim atayıp atamayacağını bilemezsin. farklı görüşteki bir hakimin görev yerini değiştirmeyeceğini garanti edemezsin. bu yüzden orda karar mercii halk olmalı.
2) her şeyin karşılığı yazılı olamaz. kamu vicdanı da önemlidir ve neticede devleti, halk kurar. devlet, birisinin hayatını alacaksa halk için alır. ve bu da bizi -> birisinin hayatıyla ilgili kararı da halk verir'e getirir.
jüri daha ziyade ağır suçlarda, birisinin yıllarca hapiste olacağı veya idam edileceği mahkemelerde görülür. cezanın ne olacağına karar vermezler, ordaki teknik karar yine mahkemede olur ama birisi masum mu suçlu mu diye karar verirler.
avrupa-türkiye coğrafyasındaki zihniyette aslında hukuk, sağı solu çok net, hemen bütün detaylarıyla yazılmış ve haliyle hukuktan anlamayan birisinin üstüne fikri olmasına gerek olmayacak gibi dizayn edilmiş.
abd'deki mutlak halk egemenliği konseptini anlamak için, ilk dönemlerine kadar inmek lazım ama kabaca burda 2 konu var:
1) devlet tam olarak güvenilir bir kurum değildir. yönetim tiranlaşabilir. halk egemenliğinin hiçbir zaman riske edilmemesi gerekir. (bireysel silahlanma da bu yüzden) haliyle sen adalet bakanlığının ya da kimse sorumlusu, spesifik bir mahkemeye, spesifik bir hakim atayıp atamayacağını bilemezsin. farklı görüşteki bir hakimin görev yerini değiştirmeyeceğini garanti edemezsin. bu yüzden orda karar mercii halk olmalı.
2) her şeyin karşılığı yazılı olamaz. kamu vicdanı da önemlidir ve neticede devleti, halk kurar. devlet, birisinin hayatını alacaksa halk için alır. ve bu da bizi -> birisinin hayatıyla ilgili kararı da halk verir'e getirir.
+11
antikadimag +1. anglo saxon hukuk sistemlerine özgü bir düzen bu. sadece ceza davalarında ve suçlunun suçu inkar ettiği gibi durumlarda kullanılıyor. bu sistemde verilen ceza veya beraat kararları toplumda adalet sistemini tartışmaya açmıyor. halk karar vermiş gibi bir durum oluşuyor. en üçuk örneği o. j. simpson davasıdır. adam kesin denecek delillerle cezalandırılması gerekirken beraat etti.
+1
Abi peki bu saçma bi salaklık değil mi ya, yani halk mutlu olsun diye halkın (jürinin) suçsuz kabul ettiği O. j. simpson gibi kesin suçlu birini serbest bırakınca "abi kararı halk verdi suçluysa da günahı onların boynuna" şeklinde bi yasal düzenleme olması gerçekten mantıklı mı yav kimse karşı çıkmıyor mu bu sisteme acaba bilmediğimden soruyorum.
0
sacma degil. devletin insanlar üzerindeki kontrolünü sinirlandirmak icin jüriye gidiliyor. jüri sistemi olmayan ülkelerde kamu vicdanini daha yaralayici hukuk sistemleri var. daha dün bu konu hakkinda irlanda devlet televizyonunda bir konusma gördüm hatta.
her dava jüriye gitmiyor bu arada, hatta davalarin %10'undan daha azi jüriye gidiyor. sanik isterse jury trial right'tan vazgecebilir, hakim tek basina karar verebilir. hatta bazi durumlarda jüride idam karari ya da life without parole falan cikacagindan emin olduklarinda defense attorney saniklari grand jury'e gitmeden önce prosecutor'in sartlarini kabul etmeye iknaya calisir. buna plea bargain deniyor. mesela prosecutor der ki, 15 years in a state facility, avukat da sanigini iknaya calisir cünkü jüriye gitse muhtemelen 40 yil falan yiyecektir ve bench trial'da hakim kararina itiraz edilebilirken jüri karari cok baglayici oluyor ve karara hakim müdahale edemiyor. cok cok nadir durumlar haric jüri karari kesin oluyor. bu sebeple saniklar genelde plea bargain'a yanasiyor.
bunun riski su: jüri davalari asiri belirsiz davalar. diyelim sanik sucsuz, olay jüriye tasinmis, karsi tarafin avukati 10 sene istiyor, jüri karar vermeden önce sanik 10 seneyi kabul edebilir ama belki jüri sucsuz bulacak, belki 35 sene verecek, bilemiyor, bu sebeple sucsuz bile olsa kabul edebiliyor.
jüriyi ikna avukatin görevi. o.j. davasinda avukatlari isteseydi jüriye itiraz edebilirlerdi mesela (jürilerin birer numarasi oluyor, avukat firmalarinin sadece jürideki insanlarin mimiklerini gözlemlemekle görevlendirdigi kisiler oluyor mahkeme salonlarinda. eger jürinin tarafli oldugunu düsünüyorsan yeniden jüri secilmesi icin hakime tasiyorsun konuyu).
the good wife izlemenizi öneririm. dizide abd'nin hukuk sisteminin katmanlarini cok güzel ögreniyorsun. a&e ve law&crime network var youtube'da, onlar da baya iyi.
yukarida örnegini verdigim the good wife bölümünün adi "doubt". güzel bölümdür.
her dava jüriye gitmiyor bu arada, hatta davalarin %10'undan daha azi jüriye gidiyor. sanik isterse jury trial right'tan vazgecebilir, hakim tek basina karar verebilir. hatta bazi durumlarda jüride idam karari ya da life without parole falan cikacagindan emin olduklarinda defense attorney saniklari grand jury'e gitmeden önce prosecutor'in sartlarini kabul etmeye iknaya calisir. buna plea bargain deniyor. mesela prosecutor der ki, 15 years in a state facility, avukat da sanigini iknaya calisir cünkü jüriye gitse muhtemelen 40 yil falan yiyecektir ve bench trial'da hakim kararina itiraz edilebilirken jüri karari cok baglayici oluyor ve karara hakim müdahale edemiyor. cok cok nadir durumlar haric jüri karari kesin oluyor. bu sebeple saniklar genelde plea bargain'a yanasiyor.
bunun riski su: jüri davalari asiri belirsiz davalar. diyelim sanik sucsuz, olay jüriye tasinmis, karsi tarafin avukati 10 sene istiyor, jüri karar vermeden önce sanik 10 seneyi kabul edebilir ama belki jüri sucsuz bulacak, belki 35 sene verecek, bilemiyor, bu sebeple sucsuz bile olsa kabul edebiliyor.
jüriyi ikna avukatin görevi. o.j. davasinda avukatlari isteseydi jüriye itiraz edebilirlerdi mesela (jürilerin birer numarasi oluyor, avukat firmalarinin sadece jürideki insanlarin mimiklerini gözlemlemekle görevlendirdigi kisiler oluyor mahkeme salonlarinda. eger jürinin tarafli oldugunu düsünüyorsan yeniden jüri secilmesi icin hakime tasiyorsun konuyu).
the good wife izlemenizi öneririm. dizide abd'nin hukuk sisteminin katmanlarini cok güzel ögreniyorsun. a&e ve law&crime network var youtube'da, onlar da baya iyi.
yukarida örnegini verdigim the good wife bölümünün adi "doubt". güzel bölümdür.
+1
mutlak doğru çalışan bir hukuk mekanizması maalesef yok. abd'de juri ile ilgili tartışmalar dönüyordur kesin. bahsettiğiniz o.j simpson davasında juri havuzu siyahi amerikalıların ağırlıkta olduğu bir dava. bir de o dönem amerikan polisinin siyahilere yaptığı ırkçılık maksimum düzeyde. o karar dönemin ruhundan bağımsız okunamaz.
juriden bazen saçma kararlar çıksa bile devletin gücünün sınırlanması amerika gibi ülkelerde daha önemli.
juriden bazen saçma kararlar çıksa bile devletin gücünün sınırlanması amerika gibi ülkelerde daha önemli.
+1
amerika'da yasadigim surecte gordugum kadariyla ekstra birkac bilgi vermek gerekirse:
vatandaslar random olarak mail aliyor ve davet ediliyorlar. tabi davet dense de bu zorunlu bir hizmet aslinda. buna jury summon deniyor. ancak her cagilan juriye giremiyor. sana birkac soru sorup davaya yonelik taraf olup olmadigini, juri olup olamayacagini anlamaya calisiyorlar. bircok amerikan hayatinin bir doneminde summon edilir ama gercekten jury olan cok azdir.
o gunler icin isinden izin aliyorsun. sana gundelik ihtiyaclarin icin bir para veriliyor. cok uzun surecek davalara gitmek istemiyor amerikalilar para kaybedecekleri icin.
sonuc olarak juri suclu veya sucsuz durumuna karar veriyor. hakimin buradaki etki alani cok kisitli, sadece cezayi belirleme noktasinda. kamunun yargi sureclerine katilmasi, sureclerin nasil isledigini bilmesi ve soz sahibi olmasi bence cok guzel bir sey.
vatandaslar random olarak mail aliyor ve davet ediliyorlar. tabi davet dense de bu zorunlu bir hizmet aslinda. buna jury summon deniyor. ancak her cagilan juriye giremiyor. sana birkac soru sorup davaya yonelik taraf olup olmadigini, juri olup olamayacagini anlamaya calisiyorlar. bircok amerikan hayatinin bir doneminde summon edilir ama gercekten jury olan cok azdir.
o gunler icin isinden izin aliyorsun. sana gundelik ihtiyaclarin icin bir para veriliyor. cok uzun surecek davalara gitmek istemiyor amerikalilar para kaybedecekleri icin.
sonuc olarak juri suclu veya sucsuz durumuna karar veriyor. hakimin buradaki etki alani cok kisitli, sadece cezayi belirleme noktasinda. kamunun yargi sureclerine katilmasi, sureclerin nasil isledigini bilmesi ve soz sahibi olmasi bence cok guzel bir sey.
+1
