[]

Fantastik romanda edebilik sorunsalı

Okuduğum yerli ve yabancı fantastik romanlar, şaheser bile olsalar kullanılan dil açısından beni tam anlamıyla tatmin edemiyorlar. Kendim de yazıyorum, bu konuda gelişmeye çalışıyorum ama kendimi de eksik buluyorum. Fantastik bir şeyler okurken/karalarken yüksek edebiyatla uğraşmadığım zannına kapılıyorum daima.

Bu büyük eserlerin neredeyse hepsini çevirisinden okumamın da etkisi vardır muhtemelen görüşlerimin şekillenmesinde. Ancak son zamanlarda bu sorun bana fantastik romana içkinmiş gibi gelmeye başladı. Sizce bu doğru bir düşünce mi, yoksa yanılıyor muyum?


 
evet, haklısın. fantezi/bilim kurgu/polisiye/korku vs. düşük edebiyat türleridir ve birincil amaçları edebi doygunluktan ziyade eğlencedir. sinema için de aynısı geçerli. fantastik edebiyatın varıp varabileceği en üst edebi nokta tolkien. zaten efsane olmasının nedeni de bu.


  • sir gawain  (25.07.22 17:51:49) 
yanılıyorsun derim.
yüksek edebiyat sence nedir mesela?
Ursula Leguin okudun, edebiyatı düşük mü buldun? (retorik soru)
  • ebabil curnatasi  (25.07.22 17:52:32) 
Fantastik romanların bir çoğu bazı özellikleri sebebiyle popüler edebiyat olarak düşünülürler: akıcılık, kolay okunabilme, okuyucuyu meraklandırma, ilgi çekici görsel kullanımı, siyah-beyaz karakterler vs. Popüler edebiyat yazarları maddi kaygıya sahiptirler. Kitabın daha çok satılması için kitabın daha fazla insana hitap etmesi lazımdır. Daha fazla insana hitap etmesi için de yukarıda saydığım özelliklere sahip olması iyidir çünkü bu tarz özelliklerle bezeli bir romanı okuyacak insan sayısı ağır, edebi bir romanı okuyacak kişilerden daha fazla. Bu yüzden fantastik, polisiye, tarih, aşk romanları seri halindedir ve birçok ciltten oluşur.

Tabi ki yukarıda saydığım özelliklere uymayan fantastik, tarih, aşk vs. romanı var ama özellikle fantastik gibi bir türde dil kullanımına özen verilmez çünkü okuyucunun dikkati yaratılan yeni dünyaya ve olağanüstü özelliklere çekilmek istenir. Böyle bir eserin üslubu "alî" olsa kurulan evren ne kadar müthiş olursa olsun birçok okuyucu bundan uzaklaşırdı. Yazar da bunu istemiyor.

Yine dediğim gibi maddi kaygısı olmadan, ortaya edebi bir ürün koyma amacıyla yazan yazarlar da yok değil ama fantastik daha çok popüler bir tür olduğundan sizin yukarıda bahsettiğiniz özelliklere sahip romanlara denk gelme olasılığınızın yüksek olması çok fazla. Yani yukarıda yazdığım romanlara Yüzüklerin Efendisi tabi ki aynı kategoride değil, demek istediğim bu.
  • black holes in the sky  (25.07.22 17:59:40) 
patrick rothfuss'un dili bana hayli edebî geliyor (orijinali, çeviri pek başarılı sayılmaz). Okudunuz mu?


  • dilemma of subscribtionability  (25.07.22 20:14:04) 
mary doria russell'dan serçe'yi okumanı öneririm.


  • suyin  (26.07.22 00:42:31) 
Bana konudan ziyade tatmin bulamayisiniza bir sebep ariyormussunuz gibi geldi. Ama bana kalırsa cevap tür/genre'da değil. Ben de naturalistleri sevmem ve fantastik edebiyat için söylediklerinizi söyleyebilirim. İş ondan ziyade yazarda bitiyor diye düşünüyorum. Çeviri olarak okuyorsanız çeviri de çok önemli bir faktör. Yaygınlığı nedir bilemem ama mevzudan uzak biri ceviriyorsa oradan alınan sonuç elbette ki farklı oluyor.


  • encokbenisevinnolur  (26.07.22 01:17:10) 
haklısınız.
uslanmaz bir fantastik okuyucusu ve edebiyatla fazla ilgili olarak ben katılıyorum.
dil olarak incelediğimizde yabancı fantastikleri çeviri deyip hoş görebiliyoruz bunu. türkçe yazılan fantastik eserlerde de dil hakimiyeti iyi ve kurgu da oturmuş olanlar bence ihsan oktay anar ve barış müstecaplıoğlu.
öte yandan sezgin kaymaz ve saygın ersin'de (ikisine de büyük hayranım) kurgu ve akış çok başarılı iken, dilde bir sakinlik var. tabii bu durum okuyucunun dile değil de olay akışının hızında kalmasını sağlıyor.
tüm bunların dışında kaliteli edebiyat deyince bir de katmanlı anlatımı ele almak gerek, bunda da ursula kraliçemiz tacını kimseye vermez.
  • lapetite  (26.07.22 13:46:30) 
kitaplari cevirisinden degerlendirmeyelim, mumkunse.orijinalini okuyup.ona gore yargiya varalim.fantastik kurgu eglence.amacli yazilmaz, eglenmek.icin okunmaz. cok ayip bunu soylemek. ayip.


  • tadellesever  (27.07.22 01:13:32) 
1
buraya yazılanların hakları Sir Anthony Hopkins'e aittir.
yazan eden compumaster, ilgilenen eden fader
modere edenler angelus, Artibir, aychovsky, baba jo, basond, compumaster, deckard, duyulmasi gerektigi kadar, fader, fraise, groove salad, kahvegibi, kaymaktutmayansicaksut, kibritsuyu, monstro, pandispanya, robin, ron dennis
bu sitede yazılanların hiçbiri doğru değildir. site içeriği küçükler için sakıncalı olabilir. yazılardan yazarları sorumludur. kaynak göstermeden alıntılanamaz. devlet tarafından atanmış bir kurumun internet üzerinde kimin hangi bilgiye ulaşıp ulaşamayacağına karar vermesi insan haklarına aykırıdır. web siteleri kullanıcıların istekleri doğrultusunda bağlandıkları yerlerdir. kullanıcılar isterlerse bir web sitesine bağlanmayabilirler. bu güçleri ve imkanları mevcuttur. bir kullanıcı bir siteye bağlanmak istiyorsa bu onun tercihi ve hakkıdır. bağlanmak istemiyorsa bu yine onun tercihi ve hakkıdır. halkın kendisine hizmet etmesi için görevlendirdiği kurumlar hadlerini aşıp halka neye ulaşıp ulaşmayacağını bilmeyen cahil cühela muamelesi edemezler. ebeveynlerin çocuklarını sakıncalı içeriklerden koruması için çok sayıda bedava ve ücretli yazılım mevcuttur. bu yazılımlar bir web tarayıcısını kullanmaktan daha karmaşık teknik bilgi gerektirmemektedir. devletin milletini küçük düşürmesi ve ebleh yerine koyması yasaktır. Skimlinks ile linkler üzerinden yönlendirme payı alınmaktadır.